Meer muskus- en beverratten gevangen langs Duitse grens Noordoost-Nederland

In 2025 hebben de vier waterschappen in Noordoost-Nederland samen meer muskus- en beverratten gevangen dan het jaar ervoor. Verreweg de meeste dieren zijn gevangen langs de grens met Duitsland. Muskus- en beverratten vormen een risico voor onze veiligheid door graverij in dijken, oevers en kaden.

Verschillen per waterschap
Van de vier waterschappen in Noordoost Nederland vingen de grenswaterschappen Vechtstromen en Hunze en Aa's de meeste muskusratten. Bij waterschap Vechtstromen nam de muskusrattenvangst toe, bij waterschap Hunze en Aa’s nam het iets af. Waterschap Drents Overijsselse Delta zag een flinke daling van de totale vangsten en Waterschap Noorderzijlvest ving, net als vorig jaar, het minste aantal muskusratten. Deze lagere aantallen gevangen dieren zijn een signaal dat er relatief weinig muskusratten over zijn in de werkgebieden van deze twee waterschappen. In totaal gaat het om 8.464 vangsten in Noordoost Nederland. Daarvan wordt 80% langs de Duitse grens en direct langs de rivieren gevangen. In Noordoost Nederland zijn nog twee aandachtsgebieden waar de muskusrat lastig te bestrijden is: de Onlanden (op de grens van Drenthe en Groningen) en de Onnerpolder (Groningen). In 2026 wordt daar extra op ingezet.

Samenwonen
Steeds meer muskusratten wonen samen met bevers in beverburchten en brengen hun jongen daar groot. Vanwege de beschermde status van de bever zijn er beperkingen met de toegestane vangmiddelen rond beverburchten. Daardoor stijgt de populatie muskusratten rond beverburchten.

Beverratten
Sinds 2023 vangen de noordoostelijke waterschappen fors meer beverratten. Deze lijn zette zich ook in 2025 door. Nederland heeft geen eigen populatie beverratten. Ruim 95 procent van de vangsten vindt plaats direct langs de grens met Duitsland. Dit is ook terug te zien in de cijfers van de grenswaterschappen Vechtstromen en Hunze en Aa’s.

Landelijk ook meer vangsten
Niet alleen in Noordoost-Nederland steeg het aantal vangen afgelopen jaar. In 2025 zijn in totaal 82.500 muskusratten door de 21 waterschappen gevangen. Dat is een toename van bijna 17.500.Een stijging van 27 procent is ten opzichte van 2024. Met name in het westen van Nederland zijn meer muskusratten gevangen. Het aantal beverratvangsten in 2025 lag op hetzelfde niveau als in 2024.

Gezamenlijke actie in Duitsland
In november zijn net over de Duitse grens in de Grafschaft Bentheim muskusratten gevangen. Dit gebeurde samen door Nederlandse en Duitse bestrijders, vlakbij het gebied van waterschap Vechtstromen. Tijdens de gezamenlijke vangactie zijn in totaal 322 muskusratten gevangen. Het doel van deze actie was om te voorkomen dat muskusratten naar Nederland komen. Ook helpt de actie om Duitse collega’s bewuster te maken van het probleem.

Bedreiging waterveiligheid en biodiversiteit
Waterschappen bestrijden muskus- en beverratten, omdat de dieren holen en gangen graven in dijken en oevers. Ook maken ze nestkommen met uitgebreide ondergrondse gangenstelsels. Daardoor kunnen dijken en kades verzakken. In het ergste geval kan een dijk of kade doorbreken en een polder onder water lopen. Daarnaast eten deze dieren veel planten, zoals riet, waardoor minder riet aanwezig is waar vogels gebruik van maken en waar vissen en kleine waterdieren (macrofauna) van profiteren als schuil- en foerageerplek. Ze staan daarom op de Europese lijst van invasieve soorten. Door hun aanwezigheid wordt de natuur minder gevarieerd. Van nature komen ze niet voor in Nederland. Door menselijk handelen vestigden ze zich hier. Daardoor hebben muskus- en beverratten nauwelijks natuurlijke vijanden.

Terugdringen tot landsgrens
In 2019 besloten de waterschappen om, net als de beverrat, ook de muskusrat terug te dringen tot de landsgrens. Een taak die bij wet geregeld is. Het streven is om vanaf 2034 in het binnenland van Nederland geen levensvatbare populatie meer te hebben. De daling van de vangsten is de afgelopen twee jaren niet doorgezet. Er ligt dus nog een flinke uitdaging richting 2034.

Door: De Zwartewaterkrant | Nieuwsredactie
Artikelcorrectie of aanvulling doorgeven? Meld het ons. Heeft u tips voor onze redactie? Bel dan de tiplijn: 038 - 88 88 853.